Cha tôi lúc sinh thời rất thích nhắm rượu với món dưa chuối có vị chua ngọt. Vì thế, vào những ngày Tết mẹ tôi thường làm món dưa chuối ngọt để các ông nhậu kèm với thịt heo ba chỉ luộc cho đỡ ngán. 

Nguyên liệu để làm món dưa chuối chát.

Cứ đến ngày 27 Tết, mẹ tôi lấy con dao cột vào ngọn cây sào mang ra bụi chuối chát sau hè để cắt lá gói bánh tét. Tiện tay, bà chặt luôn buồng chuối chát để làm dưa. Trong lúc chị tôi hong lá chuối dưới nắng xuân cho bớt độ giòn để gói bánh cho đẹp, mẹ mang buồng chuối ra giếng để chuẩn bị món dưa chuối chát.

Dưa chuối chát ăn kèm với rau cải non.

Trước tiên, mẹ múc thau nước sạch, vắt vào đó ít chanh. Tiếp đến, bà cắt từng trái chuối xanh, cắt bỏ đầu ngọn. Mẹ chỉ tôi khi cắt, nên để lại phần cuống chuối làm cái “đuôi cá” cho đẹp. Mẹ dùng dao bào gọt sạch vỏ ngoài, rửa qua cho bớt mủ sau đó cắt chuối thành những lát mỏng chừng 2 - 3 ly, cắt sao cho không làm đứt lìa thân trái chuối, những lát chuối vẫn còn dính lại với nhau. Làm đến đâu mẹ ngâm chuối vào thau nước chanh (hoặc dấm) đến đó cho chuối trắng.

Sau khi cắt hết buồng chuối, mẹ vớt chuối ra, để ráo bớt nước rồi đặt trái chuối lên mặt thớt kê hơi nghiêng, dùng một mặt thớt mỏng khác hay cái dĩa sứ dày đè lên trái chuối, ép nhẹ tay cho chuối hơi dẹp ra, chảy hết nước bên trong. Xong mẹ sắp đều chuối vào trong thẫu, châm giấm đường, gừng, tỏi và một ít muối vào thẫu. Mẹ dùng muỗng ép chặt những trái chuối xuống và đậy nắp lại. Khoảng vài ba ngày sau là món dưa chuối đã thưởng thức được. Vì anh em chúng tôi không ăn được ớt nên mẹ ngâm riêng cho cha tôi một lọ nhỏ để cha ăn kèm với dưa chuối.

Đĩa dưa chuối chát rất bắt mắt, ngon lành.

Xa quê đã lâu, mỗi lần Tết đến xuân về, nhìn cây chuối chát trong vườn nhà ai nở hoa, kết trái, lòng tôi bỗng nhớ mẹ, nhớ đĩa dưa chuối chát với những trái chuối trắng đục hình con cá, màu gừng vàng đậm, màu ớt đỏ tươi…

Khánh Loan